Cách đây hơn 1 tháng, trên Google.tienlang có bài Xung quanh câu chuyện Lê Lựu: Đã là nhà văn thì đừng làm báo. Đến hôm nay, mọi việc trở nên rõ ràng khi có thêm thông tin từ báo Lao động về câu chuyện của Nhà văn Lê Lựu. Điều này càng cho thấy khẳng định của chúng tôi là đúng: Đã là nhăn văn thì đừng làm báo! Do vậy, chúng tôi xin chép lại Lời dẫn trong bài cũ về đây:
Lời dẫn: Thành viên Nhóm Biên tập Google.tienlang không có ai vinh dự được làm nhà văn, nhà báo. Tuy nhiên, vì đã nhiều lần bị lừa bởi những thông tin trong các tác phẩm báo chí mà tác giả là những nhà văn, chúng tôi rút ra kết luận: Đã là nhà văn thì đừng làm nhà báo! Nhà văn thường là những người có khả năng thiên bẩm, do vậy, không phải ai cũng làm được. Nhưng, theo chúng tôi, sản phẩm của văn học của nhà văn hoàn toàn khác với sản phẩm báo chí của nhà báo. Nhà văn thường viết theo cảm tính. Họ có biệt tài trong cách sử dụng câu chữ: Chỉ một vài nét chấm phá là thông tin bị méo mó! Trong khi đó, yêu cầu đầu tiên trong một tác phẩm báo chí phải tính trung thực của thông tin. Người làm báo không được phép bóp méo, thổi phồng thông tin. Do vậy, khi cầm bút (nay là gõ phím) người làm báo cần lý trí hơn chứ không nên để cảm tính chi phối. Người viết văn có thể hư cấu nhưng người làm báo thì không thể.
Chuyện nhà văn đi làm báo gây hậu quả nặng nề cho xã hội như trường hợp của nhà văn Nguyễn Quang Vinh trong vụ Tiên Lãng, đến nay chưa khắc phục xong thì lại tiếp đến chuyện nhà văn Phạm Ngọc Tiến trên báo Tuổi trẻ khi viết về ông Lê Lựu...
Nhà văn Lê Lựu (trái - đang viết giấy yêu cầu) và nhà văn Trung Trung Đỉnh (ảnh chụp ngày 20.6.2013). Ảnh: Y TRANG
Chuyện buồn khó tin và lời cầu chúc nhà văn Lê Lựu
Chuyện buồn đến với nhà văn Lê Lựu cũng đã dăm năm nay, sau việc ly dị người vợ thứ hai, ông đã “từ con” khi vợ con quyết định “giải tán” ngôi nhà tại Lý Nam Đế (Hà Nội). Mấy năm nay bị ốm đau bệnh tật, ông chủ yếu sống tại Trung tâm Văn hóa danh nhân - đường Tam Trinh, Hà Nội - nơi ông là giám đốc.
Những chuyện có thể nói là rất buồn ấy nhiều người gần gũi với nhà văn Lê Lựu đã biết rõ từ khá lâu rồi. Cũng đã hơn hai năm, tôi mới có dịp đến thăm ông. Còn nhớ dạo sau Tết Tân Mão- 2011, vợ chồng nhà báo Hữu Tính (nguyên Trưởng Văn phòng đại diện Báo Lao Động tại TPHCM) là người bạn học cùng quê, huyện Khoái Châu, Hưng Yên đưa tôi đến mảnh đất “hương hỏa” của Lê Lựu. Khi ấy ông còn khá khỏe, chỉ có đôi chân rất yếu. Trí nhớ còn tốt và tương đối linh hoạt, khi nói thỉnh thoảng có nước mắt nhưng vẫn hay cười… Thế nhưng buổi trưa ngày ngày 20.6 này, dường như mọi việc đã khác hơn nhiều. Khi nhà báo Hữu Tính, nhà văn Trung Trung Đỉnh (vốn là đàn em thân quý của Lê Lựu từ hồi còn ở Tạp chí Văn nghệ Quân đội) và tôi - cũng đã quen biết nhà văn Lê Lựu khoảng 30 năm - đến Trung tâm Văn hóa danh nhân thăm ông và có ý định rủ ông về quê chơi.
Ông vừa ăn xong, da dẻ vẫn khá, có thể tự đi lại với chiếc gậy nhưng vẻ như thần sắc không được tốt lắm. Ông nói khó khăn hơn dù vẫn rành rẽ, nhưng không khóc và cũng thiếu vắng nụ cười. Lê Lựu vẫn ở trong một căn phòng tại tầng trệt, có gióng tập đi, có máy tập - sau này được biết là của con gái- chị Lê Thị Lương- mua tặng bố, vẫn có cán cán bộ, nhân viên của Trung tâm Văn hóa danh nhân chăm sóc… Chúng tôi đã nói với ông về những mong mỏi không chỉ của mình, mà có lẽ là của nhiều người thân thiết, gần gũi ông rằng, tuổi ông đã cao, sức đã yếu nên điều cần nhất giờ đây là sức khỏe, sống bình tâm, thanh thản để hy vọng ông còn có thể cầm bút viết tiếp. Nhưng Lê Lựu không mặn mà lắm với những lời như thế. Ông vẫn đau đáu và trầm uất vì việc muốn “đòi lại” sổ đỏ. Ông không muốn về quê. Sau đó, ông viết vào giấy nhờ nhà báo Hữu Tính một (việc) như sau, bởi khi chúng tôi hỏi ông cần gì.
Ông vẫn nói về sổ đỏ và rằng theo lời khuyên của bác sĩ, ông phải ăn nhiều rau quả nên ông muốn có “quyền trồng cây cối hoa màu (trên) mảnh đất ấy” và bà Mỹ “phải viết giấy cam đoan là không phá hoại hoặc ngăn cấm”.
Chúng tôi về Khoái Châu với lòng nặng trĩu vì chuyện buồn thật khó tin này. Sự thật về mảnh đất ấy chẳng có gì là khó hiểu. Là bạn đồng hương, nhà báo Hữu Tính rõ hơn chúng tôi. Nhưng việc bạn nhờ, ông vẫn làm. Sau khi đưa tờ giấy Lê Lựu viết, chị Lê Thị Lương đã đưa mẹ ký vào tờ giấy cam kết: “Thực tế tôi chưa bao giờ ngăn cản ông và đến nay tôi vẫn cam kết và mong muốn ông Lê Lựu về cùng con cháu cúng giỗ tổ tiên, trồng rau ở vườn, không bao giờ tôi ngăn cản”. Chị Lương nói rằng, gia đình luôn tha thiết mong ông về quê nhà tĩnh dưỡng, nhưng ông không chịu và đã đưa nhiều lần chìa khóa nhà cửa ở quê nhưng do ông làm mất hoặc để quên đâu đó, chứ không ai ngăn cản ông. Chị đưa cho chúng tôi xem “biên bản họp gia đình bàn về quyền sử dụng đất thổ cư” ngày 18.4.2012 của gia đình ông Lê Lựu tổ chức tại thôn Mãn Hòa, xã Tân Châu, Khoái Châu, Hưng Yên, bao gồm “ông Lê Lựu, bà Mỹ, chị Lê Thị Lương” cùng một số họ hàng, cháu trai của ông Lê Lựu.
Nội dung đã thống nhất hai điều: 1. Ông Lê Lựu có quyền sử dụng mảnh đất và tài sản trên mảnh đất này đến khi từ trần. 2. Sau khi ông Lê Lựu và bà Hoàng Thị Mỹ mất đi, mảnh đất này sẽ được giao cho con gái là Lê Thị Lương toàn quyền sử dụng với mục đích thờ cúng tổ tiên, cha mẹ, chị Lương không được chuyển nhượng cho ai và anh Lê Văn Soát (cháu trưởng) là người đứng ra tổ chức cúng giỗ tổ tiên gia đình hằng năm. Biên bản được xác nhận của chính quyền từ thôn, xã đến tận UBND huyện là một việc hiếm có, bởi nhà văn Lê Lựu là danh nhân quê hương của cả Hưng Yên, luôn được quý trọng, nể vì.
Ấy thế nhưng mọi việc không theo những chuẩn mực và những nguyên tắc đã được toàn bộ những người trong cuộc thống nhất, thừa nhận. Chúng tôi không hiểu sao lại có những bài đăng trên báo viết, trên báo mạng cùng những trang mạng cá nhân đã nói sai sự thật để đến mức chính các cháu ruột của nhà văn Lê Lựu cũng nhất mực phản đối. Ngày 15.6.2013 các cháu của Lê Lựu gồm Lê Văn Soát (cháu trưởng) cùng các anh Lê Động, Lê Văn Tảo, Lê Văn Trại viết đơn phản ứng quyết liệt vì những nội dung không đúng của một bài báo đã “gây tổn hại đến uy tín và danh dự gia đình và gây ra sự bức xúc cho con cháu anh em, mất ổn định trong gia đình”.
Một số nhà báo, nhà văn từng viết để “bênh vực”, “thương cảm” Lê Lựu cũng là bè bạn của chúng tôi và có thể họ chưa có điều kiện biết được tất cả sự thật, cái lý và cả cái tình trong những chuyện buồn của một nhà văn đáng quý của chúng ta. Vì thế, những gì viết về ông chưa đúng cũng nên thông cảm. Chúng tôi nghĩ, điều quan trọng chính là ở nhà văn Lê Lựu. Chuyện lý, chuyện tình sẽ ra sao khi ông cứ đòi chuyển tên sổ đỏ của người vợ đầu (đã ly dị), trong khi bà ấy chỉ có một đứa con (với ông), không hề đi bước nữa, bao năm qua vẫn ở ngôi nhà ấy, chăm sóc bố mẹ ông cho đến khi họ mất - sang tên mình? Ngay cả việc có sổ đỏ đứng tên ông - dù rằng vô cùng là khó - thì ông được hay mất, cái gì nhiều hơn, hay chỉ là sự cay đắng, đau đớn không chỉ với ông mà còn là của những người thân trong gia đình, dòng tộc?
Lê Lựu không phải là một người thiếu thốn về vật chất. Điều đó là rõ ràng. Nhưng nay ông thấy còn thiếu gì, cần những gì thì có lẽ chỉ mình ông mới hiểu được. Mong sao nhà văn Lê Lựu luôn tỉnh táo, vững vàng và có nghị lực mạnh mẽ. Hy vọng mọi việc tốt đẹp hơn sẽ đến với ông trong những năm tháng nhiều thử thách này. Chúng tôi viết bài này với niềm mong mỏi cùng lời cầu chúc nhà văn Lê Lựu như thế.
Nhà văn Lê Lựu nên cân nhắc lại (*)
Tôi là Phạm Chính Thức 76 tuổi - sĩ quan QĐNDVN - Tổng cục II Bộ Quốc Phòng - về nghỉ hưu tại quê xã Tân Châu, huyện Khoái Châu, tỉnh Hưng Yên đã hơn 20 năm, đang là hội viên Hội Người cao tuổi, hội viên CCB (nguyên Đảng ủy viên, Chủ tịch Hội CCB xã 1991-1998), đảng viên 53 tuổi Đảng.
Tôi vừa là người cùng xã (liền xóm) vừa là bạn cùng học cấp II Khoái Châu với nhà văn Lê Lựu (1955-1958). Tôi cũng là một bạn đọc rất tâm đắc các tác phẩm của nhà văn Lê Lựu.
…Mới đây, tôi có đọc bài báo “Về cố hương - nhà văn Lê Lựu, nước mắt tràn vì đất” của bà Nghiêm Thị Hằng đăng trên Báo Người Cao Tuổi số 69- ra ngày 8.6.2013. Nội dung bài báo nêu lên những nỗi khổ lâm ly, nỗi uất ức đến trào nước mắt của nhà văn Lê Lựu vì bị người vợ cũ và con gái gian dối cướp nhà, cướp đất… để tạo dư luận ủng hộ nhà văn, yêu cầu UBND tỉnh Hưng Yên thu hồi lại sổ đỏ (giấy chứng nhận quyền sử dụng đất 545m2 đất ở) đã cấp sai cho bà Hoàng Thị Mỹ trả về cho ông Lê Lựu.
Với suy nghĩ muốn giúp ông Lê Lựu bình tĩnh lại cân nhắc lại mọi tình tiết cho thấu tình đạt lý hơn để quyết định “đấu tranh này là trận cuối cùng…”- đòi cho được sổ đỏ từ tay bà Mỹ, tôi viết những dòng này để nói rõ hơn về những gì tôi biết.
…Cho đến giờ phút này, ông Lê Lựu cũng không nên quá bi quan rằng mình đã mất hết. Tôi được biết cô con gái cả của ông là người có hiếu, mặc dù không được chăm chút từ nhỏ nhưng mỗi khi ông ốm đau đi viện, chị ấy đều đến bên chăm sóc bố, ông cũng nhiều lần ca ngợi trên báo chí, dù sau này- qua báo chí- ông có nói không hay, nhưng đến giờ chị ấy vẫn nói với họ hàng và mọi người: “Bố cháu già rồi nói sao cũng được, dù thế nào cháu cũng không bỏ bố cháu được!”. Thế mới gọi là “tình sâu nghĩa nặng”, “máu mủ ruột rà”.
Với thiện chí muốn góp ý với các nhà văn, nhà báo, luật sư,… cùng một vài người nào đó muốn giúp nhà văn Lê Lựu đòi lại sổ đỏ hiểu thấu đáo thêm ngọn ngành sự việc, với ý thức công dân, ý thức đảng viên, là hàng xóm yêu quý cả đôi bên…, tôi muốn giúp cơ quan công quyền có thêm thông tin, thêm dư luận để xử lý sự việc đúng pháp luật, hợp đạo lý, hợp lòng dân.
Thứ nhất: Lại một lần nữa (vì nhiều báo đã đăng) ông Lê Lựu than vãn “còn tuổi vị thành niên gia đình ép lấy vợ, rồi chục năm sau dư luận lại ép phải yêu vợ…”. Theo thiển nghĩ của tôi, nhà văn Lê Lựu cho nhân vật của mình oán trách phê phán nạn “tảo hôn” trong các tác phẩm văn học, điện ảnh là bình thường, nhưng đăng báo (không còn là hư cấu) để than thân trách phận nhiều quá, đặc biệt là ở bài báo này để mong sự đồng cảm của bạn đọc gần xa thương cảm và ủng hộ ông là phản tác dụng. Ở cái xã Tân Châu này, năm 1955 có khoảng 10 người (không có nữ) thi đỗ vào học cấp II Khoái Châu (có tôi và ông Lựu) tất cả đã ở tuổi 15-16, thì trăm phần trăm đã có vợ tảo hôn cả, nhưng những ai an phận với bà vợ “chân quê” nay gia đình họ êm ấm cả. Oán trách mãi bố mẹ thời xưa làm gì. Duyên số nữa!
Thứ hai: Báo nói là bà Hoàng Thị Mỹ đã ly hôn với ông Lê Lựu 39 năm, thế mà cách đây 20 năm (1994), bà Mỹ kê khai gian dối để được UBND tỉnh Hải Hưng cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng 545m2 đất ở nhà ông Lựu.
Nếu sự thật chỉ có thế, có lẽ bà Mỹ đã gian dối kiểu gì đó và UBND tỉnh sai rồi. Nhưng sự thật có phải vậy đâu. Trên thực tế, sau khi tòa xử ly hôn bà Mỹ đã ở lại nuôi con, chăm sóc mẹ chồng ốm đau đến khi mất. Tôi từng nghe kể bà cụ - mẹ ông Lựu - động viên bà Mỹ: “thằng Lựu nó bỏ con, con không là con dâu mẹ thì con là con gái mẹ, mẹ chết mẹ phù hộ cho con”. Từ năm 15 tuổi về làm dâu nhà chồng và đã 39 năm từ khi ly hôn với ông Lựu, bà Mỹ vẫn ở đây, vẫn hộ khẩu thường trú, vẫn nuôi mẹ chồng, nuôi con của ông Lê Lựu, theo giỗ tết nội ngoại nhà ông Lựu (cả dòng họ Lê, làng xóm, người dân xã Tân Châu đều biết). Tính đến lúc được cấp sổ đỏ (năm 1994) là 40 năm và đến nay là 60 năm bà Mỹ ở trên mảnh đất đó, đóng thuế, chịu nghĩa vụ công dân xây dựng hợp tác xã...; vậy mà người ta nói bà Mỹ kê khai gian dối để được cấp sổ đỏ. Việc gán cho “bà Mỹ thấy đất thổ cư cao giá, nảy lòng tham, gian dối chiếm dụng đất ở của ông Lê Lựu” lại càng sai. Cách đây 20 năm (1994), khi bà Mỹ nhận sổ đỏ mảnh đất 545m2 và nhà ở đây, đường sá lầy lội, vườn tược rậm rạp, ao tù nước đọng,… đã làm gì có chuyện sốt giá. Sao lại đem chuyện mấy năm nay gán cho 20 năm trước?
Nói về pháp luật: Lúc bà Mỹ được cấp GCNQSDĐ ở đây cũng là lúc ông Lựu đã được Nhà nước CHXHCN Việt Nam cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (50m2) và nhà ở Lý Nam Đế, Hà Nội rồi, không phải ông Lê Lựu “tay trắng” như bây giờ.
Thứ ba: Đọc cả bài báo tôi chỉ thấy ba chữ “con gái ông” trong cuộc họp gia đình mà không nói thêm gì. Xin nói rõ: Trước khi ly hôn, ông Lựu và bà Mỹ đã có với nhau một con gái là Lê Thị Lương. Sau khi vợ chồng ly dị, bà Mỹ đứng vậy nuôi mẹ chồng, nuôi con. Chị Lê Thị Lương được mẹ nuôi ăn học trưởng thành đã có gia đình riêng, làm cô giáo đứng lớp, sau lên làm cán bộ quản lý giáo dục, hiện nay là Trưởng Phòng Giáo dục-Đào tạo huyện Khoái Châu, được bầu vào Huyện ủy viên, Hội đồng Nhân dân huyện. Liệu có phải chị Lương là con gái nên không có quyền thừa kế mà ông Lựu đòi sổ đỏ mang tên mình, để sau này giao lại cho các cháu họ Lê. Việc thờ cúng tổ tiên đã có cháu trưởng duy trì, cả họ phải theo (ông Lựu có 5 anh em trai, ông Lựu là con thứ). Còn bà Mỹ quyết giữ chủ quyền sổ đỏ là để khi cả bà Mỹ, ông Lựu qua đời thì giao lại nhà đất cho con gái là Lê Thị Lương của mình có chỗ đặt di ảnh, bát hương thờ cúng cha mẹ mình, chả lẽ nhờ các anh cúng hộ. Lý nào, tình nào hơn? Tôi nghe nói các anh chị em con chú, con bác chị Lương đều hiểu đúng việc này lắm.
Thứ tư: Bài báo có đoạn viết: “Giá như gia đình Lê Lựu hết tình đời mà nhẫn tâm buộc bà Mỹ phải ra khỏi nhà ngay sau ly hôn thì đã tránh cho nhà văn “cái họa” mất đất hôm nay!”, tôi lại nghĩ ông Lựu đuổi bà Mỹ đi ngay bấy giờ rồi đem mẹ già, con nhỏ đi cho vợ sau nuôi có khi không mang tiếng “hết tình đời” và “nhẫn tâm” bằng lúc này - khi bà Mỹ đã già yếu, sau hơn 60 năm gắn bó với căn nhà, mảnh đất nhà chồng nay bị đòi sổ đỏ, vậy là “cái họa” chuyển sang bà Mỹ mới đúng địa chỉ.
Chúng ta ai cũng hiểu, khi muốn tự oán trách mình hoặc phê phán người khác về một việc gì đó đã xảy ra trong quá khứ thì phải đặt nó vào thời điểm lịch sử và hoàn cảnh thực tế lúc bấy giờ mới khách quan, đúng đắn.
Thứ năm: Về nỗi bức xúc cụ thể về ông Lê Lựu “cực chẳng đã” phải kiện vợ con đòi nhà đòi đất, bài báo đã nói: Gia đình đã họp có ông Lựu, vợ con ông và 6 vị đại diện nội tộc, cuộc họp đã có văn bản khẳng định ông Lựu có quyền sử dụng nhà, đất này đến khi qua đời. Chỉ khác là ông Lê Lựu không thể cướp sạch công lao của bà Mỹ bằng việc đòi lại sổ đỏ. Nói cái lý, cái phải cho mình thì cũng phải nghĩ đến cái lý, cái phải của người vợ đã 60 năm gắn bó với mảnh đất này, nay cũng tuổi cao, sức yếu, phải ra đường ở ư?
Về mấy việc lặt vặt: Tôi đã tìm hiểu qua gia đình, đã biết thực hư ra sao:
- Việc ông Lựu nói mỗi lần về phải đứng chờ ba-bốn giờ mới có người mở cổng là không có thật.
- Việc chặt cây sung không phải vợ con ông chặt mà do cây sung đứng giáp ranh với nhà đứa cháu (con em ruột ông Lựu), nó thấy mỗi khi quả chín rụng xuống phía nhà nó, sâu bọ bẩn thỉu, vợ cháu chưa hỏi các bác đã chặt, nó đã biết lỗi rồi.
- Việc bà Mỹ ngăn không cho ông trồng cây, trồng rau ở vườn cũng không phải . Ai cũng cảm thấy mối quan hệ của ông với vợ cũ, với con ở quê trước đây rất bình thường, tốt đẹp. Có lẽ còn do một nguyên nhân sâu xa nào đó ông không tiện nói ra mới dẫn đến kiện cáo đòi nhà, đòi đất, chứ ba cái chuyện lặt vặt ông chấp làm gì.
Xét cả về lý về tình, nếu việc ông Lê Lựu đòi bà Mỹ giao sổ đỏ trả ông là đúng, tôi tin chắc rằng cả họ Lê, cả Đảng, chính quyền, nhân dân xã Tân Châu sẽ lên tiếng ủng hộ ông, nhưng họ không nói gì, vậy nên ông hãy cân nhắc lại.
…Mới đây, tôi có đọc bài báo “Về cố hương - nhà văn Lê Lựu, nước mắt tràn vì đất” của bà Nghiêm Thị Hằng đăng trên Báo Người Cao Tuổi số 69- ra ngày 8.6.2013. Nội dung bài báo nêu lên những nỗi khổ lâm ly, nỗi uất ức đến trào nước mắt của nhà văn Lê Lựu vì bị người vợ cũ và con gái gian dối cướp nhà, cướp đất… để tạo dư luận ủng hộ nhà văn, yêu cầu UBND tỉnh Hưng Yên thu hồi lại sổ đỏ (giấy chứng nhận quyền sử dụng đất 545m2 đất ở) đã cấp sai cho bà Hoàng Thị Mỹ trả về cho ông Lê Lựu.
Với suy nghĩ muốn giúp ông Lê Lựu bình tĩnh lại cân nhắc lại mọi tình tiết cho thấu tình đạt lý hơn để quyết định “đấu tranh này là trận cuối cùng…”- đòi cho được sổ đỏ từ tay bà Mỹ, tôi viết những dòng này để nói rõ hơn về những gì tôi biết.
…Cho đến giờ phút này, ông Lê Lựu cũng không nên quá bi quan rằng mình đã mất hết. Tôi được biết cô con gái cả của ông là người có hiếu, mặc dù không được chăm chút từ nhỏ nhưng mỗi khi ông ốm đau đi viện, chị ấy đều đến bên chăm sóc bố, ông cũng nhiều lần ca ngợi trên báo chí, dù sau này- qua báo chí- ông có nói không hay, nhưng đến giờ chị ấy vẫn nói với họ hàng và mọi người: “Bố cháu già rồi nói sao cũng được, dù thế nào cháu cũng không bỏ bố cháu được!”. Thế mới gọi là “tình sâu nghĩa nặng”, “máu mủ ruột rà”.
Với thiện chí muốn góp ý với các nhà văn, nhà báo, luật sư,… cùng một vài người nào đó muốn giúp nhà văn Lê Lựu đòi lại sổ đỏ hiểu thấu đáo thêm ngọn ngành sự việc, với ý thức công dân, ý thức đảng viên, là hàng xóm yêu quý cả đôi bên…, tôi muốn giúp cơ quan công quyền có thêm thông tin, thêm dư luận để xử lý sự việc đúng pháp luật, hợp đạo lý, hợp lòng dân.
Thứ nhất: Lại một lần nữa (vì nhiều báo đã đăng) ông Lê Lựu than vãn “còn tuổi vị thành niên gia đình ép lấy vợ, rồi chục năm sau dư luận lại ép phải yêu vợ…”. Theo thiển nghĩ của tôi, nhà văn Lê Lựu cho nhân vật của mình oán trách phê phán nạn “tảo hôn” trong các tác phẩm văn học, điện ảnh là bình thường, nhưng đăng báo (không còn là hư cấu) để than thân trách phận nhiều quá, đặc biệt là ở bài báo này để mong sự đồng cảm của bạn đọc gần xa thương cảm và ủng hộ ông là phản tác dụng. Ở cái xã Tân Châu này, năm 1955 có khoảng 10 người (không có nữ) thi đỗ vào học cấp II Khoái Châu (có tôi và ông Lựu) tất cả đã ở tuổi 15-16, thì trăm phần trăm đã có vợ tảo hôn cả, nhưng những ai an phận với bà vợ “chân quê” nay gia đình họ êm ấm cả. Oán trách mãi bố mẹ thời xưa làm gì. Duyên số nữa!
Thứ hai: Báo nói là bà Hoàng Thị Mỹ đã ly hôn với ông Lê Lựu 39 năm, thế mà cách đây 20 năm (1994), bà Mỹ kê khai gian dối để được UBND tỉnh Hải Hưng cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng 545m2 đất ở nhà ông Lựu.
Nếu sự thật chỉ có thế, có lẽ bà Mỹ đã gian dối kiểu gì đó và UBND tỉnh sai rồi. Nhưng sự thật có phải vậy đâu. Trên thực tế, sau khi tòa xử ly hôn bà Mỹ đã ở lại nuôi con, chăm sóc mẹ chồng ốm đau đến khi mất. Tôi từng nghe kể bà cụ - mẹ ông Lựu - động viên bà Mỹ: “thằng Lựu nó bỏ con, con không là con dâu mẹ thì con là con gái mẹ, mẹ chết mẹ phù hộ cho con”. Từ năm 15 tuổi về làm dâu nhà chồng và đã 39 năm từ khi ly hôn với ông Lựu, bà Mỹ vẫn ở đây, vẫn hộ khẩu thường trú, vẫn nuôi mẹ chồng, nuôi con của ông Lê Lựu, theo giỗ tết nội ngoại nhà ông Lựu (cả dòng họ Lê, làng xóm, người dân xã Tân Châu đều biết). Tính đến lúc được cấp sổ đỏ (năm 1994) là 40 năm và đến nay là 60 năm bà Mỹ ở trên mảnh đất đó, đóng thuế, chịu nghĩa vụ công dân xây dựng hợp tác xã...; vậy mà người ta nói bà Mỹ kê khai gian dối để được cấp sổ đỏ. Việc gán cho “bà Mỹ thấy đất thổ cư cao giá, nảy lòng tham, gian dối chiếm dụng đất ở của ông Lê Lựu” lại càng sai. Cách đây 20 năm (1994), khi bà Mỹ nhận sổ đỏ mảnh đất 545m2 và nhà ở đây, đường sá lầy lội, vườn tược rậm rạp, ao tù nước đọng,… đã làm gì có chuyện sốt giá. Sao lại đem chuyện mấy năm nay gán cho 20 năm trước?
Nói về pháp luật: Lúc bà Mỹ được cấp GCNQSDĐ ở đây cũng là lúc ông Lựu đã được Nhà nước CHXHCN Việt Nam cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (50m2) và nhà ở Lý Nam Đế, Hà Nội rồi, không phải ông Lê Lựu “tay trắng” như bây giờ.
Thứ ba: Đọc cả bài báo tôi chỉ thấy ba chữ “con gái ông” trong cuộc họp gia đình mà không nói thêm gì. Xin nói rõ: Trước khi ly hôn, ông Lựu và bà Mỹ đã có với nhau một con gái là Lê Thị Lương. Sau khi vợ chồng ly dị, bà Mỹ đứng vậy nuôi mẹ chồng, nuôi con. Chị Lê Thị Lương được mẹ nuôi ăn học trưởng thành đã có gia đình riêng, làm cô giáo đứng lớp, sau lên làm cán bộ quản lý giáo dục, hiện nay là Trưởng Phòng Giáo dục-Đào tạo huyện Khoái Châu, được bầu vào Huyện ủy viên, Hội đồng Nhân dân huyện. Liệu có phải chị Lương là con gái nên không có quyền thừa kế mà ông Lựu đòi sổ đỏ mang tên mình, để sau này giao lại cho các cháu họ Lê. Việc thờ cúng tổ tiên đã có cháu trưởng duy trì, cả họ phải theo (ông Lựu có 5 anh em trai, ông Lựu là con thứ). Còn bà Mỹ quyết giữ chủ quyền sổ đỏ là để khi cả bà Mỹ, ông Lựu qua đời thì giao lại nhà đất cho con gái là Lê Thị Lương của mình có chỗ đặt di ảnh, bát hương thờ cúng cha mẹ mình, chả lẽ nhờ các anh cúng hộ. Lý nào, tình nào hơn? Tôi nghe nói các anh chị em con chú, con bác chị Lương đều hiểu đúng việc này lắm.
Thứ tư: Bài báo có đoạn viết: “Giá như gia đình Lê Lựu hết tình đời mà nhẫn tâm buộc bà Mỹ phải ra khỏi nhà ngay sau ly hôn thì đã tránh cho nhà văn “cái họa” mất đất hôm nay!”, tôi lại nghĩ ông Lựu đuổi bà Mỹ đi ngay bấy giờ rồi đem mẹ già, con nhỏ đi cho vợ sau nuôi có khi không mang tiếng “hết tình đời” và “nhẫn tâm” bằng lúc này - khi bà Mỹ đã già yếu, sau hơn 60 năm gắn bó với căn nhà, mảnh đất nhà chồng nay bị đòi sổ đỏ, vậy là “cái họa” chuyển sang bà Mỹ mới đúng địa chỉ.
Chúng ta ai cũng hiểu, khi muốn tự oán trách mình hoặc phê phán người khác về một việc gì đó đã xảy ra trong quá khứ thì phải đặt nó vào thời điểm lịch sử và hoàn cảnh thực tế lúc bấy giờ mới khách quan, đúng đắn.
Thứ năm: Về nỗi bức xúc cụ thể về ông Lê Lựu “cực chẳng đã” phải kiện vợ con đòi nhà đòi đất, bài báo đã nói: Gia đình đã họp có ông Lựu, vợ con ông và 6 vị đại diện nội tộc, cuộc họp đã có văn bản khẳng định ông Lựu có quyền sử dụng nhà, đất này đến khi qua đời. Chỉ khác là ông Lê Lựu không thể cướp sạch công lao của bà Mỹ bằng việc đòi lại sổ đỏ. Nói cái lý, cái phải cho mình thì cũng phải nghĩ đến cái lý, cái phải của người vợ đã 60 năm gắn bó với mảnh đất này, nay cũng tuổi cao, sức yếu, phải ra đường ở ư?
Về mấy việc lặt vặt: Tôi đã tìm hiểu qua gia đình, đã biết thực hư ra sao:
- Việc ông Lựu nói mỗi lần về phải đứng chờ ba-bốn giờ mới có người mở cổng là không có thật.
- Việc chặt cây sung không phải vợ con ông chặt mà do cây sung đứng giáp ranh với nhà đứa cháu (con em ruột ông Lựu), nó thấy mỗi khi quả chín rụng xuống phía nhà nó, sâu bọ bẩn thỉu, vợ cháu chưa hỏi các bác đã chặt, nó đã biết lỗi rồi.
- Việc bà Mỹ ngăn không cho ông trồng cây, trồng rau ở vườn cũng không phải . Ai cũng cảm thấy mối quan hệ của ông với vợ cũ, với con ở quê trước đây rất bình thường, tốt đẹp. Có lẽ còn do một nguyên nhân sâu xa nào đó ông không tiện nói ra mới dẫn đến kiện cáo đòi nhà, đòi đất, chứ ba cái chuyện lặt vặt ông chấp làm gì.
Xét cả về lý về tình, nếu việc ông Lê Lựu đòi bà Mỹ giao sổ đỏ trả ông là đúng, tôi tin chắc rằng cả họ Lê, cả Đảng, chính quyền, nhân dân xã Tân Châu sẽ lên tiếng ủng hộ ông, nhưng họ không nói gì, vậy nên ông hãy cân nhắc lại.
Phạm Chính Thức (bạn đọc)
====
Mời xem bài liên quan đã đăng trên Google.tienlang:
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét